De Uitrusting
Hartfilmpje of elektrocardiogram (ECG)
(hartfalen, hartinfarct, angina lectors, hartritme- en geleidingsstoornis)
Met behulp van een aantal plakkers op armen, benen en borst wordt het elektrisch stroomverloop door het hart zichtbaar gemaakt. Dit onderzoek is pijnloos.
Om bijvoorbeeld ritmestoornissen op te sporen, kan het nodig zijn om het ECG gedurende langere tijd te bekijken. Dat kan via een draagbaar bandrecordertje. Dit wordt Holterregistratie (24-uurs registratie) genoemd.
Om te kijken hoe het hart en de bloedsomloop zich gedragen bij inspanning, worden inspanningstesten uitgevoerd. De inspanning bestaat uit het lopen op een lopende band of fietsen op een hometrainer. Tijdens en na de inspanningstest worden het ECG en de bloeddruk regelmatig gemeten. Soms wordt ook de hoeveelheid zuurstof, die wordt opgenomen uit de lucht, gemeten. Hiervoor moet u dan door een mondstuk ademen.
Een hartfilmpje wordt altijd gemaakt om hartafwijkingen, die aan een beroerte ten grondslag kunnen liggen, op te sporen.
Bij patiënten met atriumfibrilleren (boezemfibrilleren) veroorzaakt het hart soms stolseltjes die losschieten en in een bloedvat in de hersenen vast komen te zitten. Bij een hartfilmpje of elektrocardiogram (ECG) wordt met behulp van een aantal plakkers op armen, benen en borst het elektrisch stroomverloop door het hart zichtbaar gemaakt. Dit onderzoek is pijnloos. Om bijvoorbeeld ritmestoornissen op te sporen, kan het nodig zijn om het hartfilmpje gedurende langere tijd te bekijken. Dat kan via een draagbaar bandrecordertje. Dit wordt Holterregistratie (24?uurs registratie) genoemd.
De Automatische Externe Defibrillator (AED)
Plotselinge dood, zonder voortekenen en vaak bij zich gezond wanende personen komt duizenden keren per jaar voor en is daarom een groot gezondheidsprobleem in Nederland. Een ritmestoornis van het hart, het zogenaamde kamerfibrilleren, ligt in ca 80 - 90% van de gevallen aan deze plotselinge dood ten grondslag. Het is bewezen dat het in een zo vroeg mogelijk stadium toedienen van een stroomstoot (zogenaamde defibrillatie) bij een dergelijk hartritmestoornis, de overlevingskansen aanzienlijk verhoogt. Daarvoor geldt als regel dat elke drie minuten dat defibrillatie uitblijft, de kans op overleven halveert. In Nederland is de aanrijtijd van de ambulance wettelijk maximaal 15 minuten en bij een circulatiestilstand buiten het ziekenhuis blijkt in de praktijk gemiddeld ca 10 minuten te zijn. In belangrijke mate is dit de verklaring voor de lage overlevingskans na reanimatie: ten hoogste 10-15% van de patiënten bij wie een reanimatiepoging werd gedaan verlaat levend het ziekenhuis.
De Automatische Externe Defibrillator (AED) kan in de handen van een niet-(para)medicus gebruikt worden voor het toedienen van een stroomstoot bij dodelijke hartritmestoornissen (ventrikelfibrilleren of snelle ventriculaire tachycardie).
Reanimatie betekent letterlijk ' de levensgeest teruggeven'. In de dagelijkse praktijk betekent dit dat men met uitwendige hartmassage en mond- op mondbeademing (BLS) iemands bloedsomloop en ademhaling op gang houdt in afwachting van verdere hulpverlening.
Het alom bekende ABC-schema wordt uitgebreid met DEFIBRILLEREN: dit is het toedienen van een elektrische schok. Dit kan in vele gevallen uitvallen van de pompfunctie van het hart herstellen. 12% van de mensen die een hartstilstand krijgen overleven het doordat er andere mensen in de buurt zijn die kunnen helpen. Maar ook ligt vaak de oorzaak van circulatiestilstand in een ritmestoornis (kamerfibrilleren).
De tijd die ligt tussen het stoppen van de pompfunctie van het hart en de komst van de ambulance is vaak te lang. Dit is de reden waarom een succesvolle reanimatie zo gering is. Bij kamerfibrilleren (ook wel hartchaos genoemd) kun je stellen dat per minuut de overlevingskans met 10% afneemt. Als de ambulance na 12 minuten arriveert, is de overlevingskans met 90% afgenomen. Uiteraard hebben alle ambulances in Nederland een defibrillator aan boord. Een ambulance heeft een gemiddelde aanrijtijd van 10 minuten. Om een hoog reanimatie succes te boeken is dit te lang.
Elke seconde telt
Een plotselinge hartstilstand is in het algemeen het gevolg van een chaotische ritmestoornis van het hart, het kamerwoelen of ventrikelfibrilleren (ca. 60 procent). De enige behandeling van ventrikelfibrilleren is defibrilleren d.i. het toedienen van een of meer elektroshocks met een defibrillator. De literatuur is eenduidig: hoe sneller gedefibrilleerd wordt, des te hoger zijn de overlevingskansen. Iedere minuut telt! Als binnen 5 minuten na de hartstilstand gedefibrilleerd wordt, is het percentage overlevenden 72 procent. Vindt de defibrillatie 5-8 minuten na de hartstilstand plaats, dan is dit percentage teruggebracht tot 30 procent.
(Hart- en vaatziekten in Nederland 2004. Een uitgave van de Nederlandse Hartstichting)
Uitzuigapparatuur
Doel
· · Het verwijderen van overtollig speeksel en slijmproppen in de mond.
· · Het bevorderen van een goede ademhaling.
Algemene opmerking
· · Het uitzuigapparaat controleren op werking en juiste zuigkracht (zie gebruiksaanwijzing)
· · Het uitzuigapparaat moet volgens de gebruiksaanwijzing gehanteerd worden
· · Men mag alleen het zichtbare deel van de mondholte uitzuigen
· · De handeling kan het best in liggende of halfzittende houding geschieden
· · De verbindingsslang dient regelmatig (minstens één keer per maand) te worden verschoond.
Benodigdheden
· · Handdoek
· · Disposable niet steriele handschoenen
· · Een kommetje water of fysiologisch zout 0,9% of voorgeschreven vloeistof
· · Een korte, stevige zuigcanule met glad uiteinde
· · Een goed functionerend en veilig uitzuigapparaat inclusief reservoir
· · Een verbindingslang tussen uitzuigapparaat en zuigcanule
· · Onsteriele gazen
· · Bekkentje.
Voorbereiding
· · Vertel de cliënt het doel van de handeling; wat er gaat gebeuren en dat alles pijnloos
kan verlopen, of indien deze dit niet kan begrijpen: noem de naam van
de cliënt en vertel dat er iets gaat gebeuren.
Werkwijze
· · Was de handen.
· · Zet de benodigde apparatuur met opvangreservoir en eventuele andere toebehoren klaar
· · Doe de afgesproken vloeistof in de kom
· · Controleer de apparatuur op de juiste werking en zuigkracht door een beetje vloeistof uit het kommetje op te zuigen
· · Leg of zet de cliënt in juiste houding.
· · Leg de handdoek onder de kin van cliënt.
· · Trek de disposable handschoenen aan.
· · Zet het uitzuigapparaat aan.
· · Vraag aan de cliënt de mond te openen en zuig het zichtbare deel van de mond uit.
· · Zet het uitzuigapparaat uit
· · Spoel de slangetjes van de uitzuigapparatuur door, door vloeistof uit het kommetje op te zuigen
· · Veeg de mond van de cliënt af met gaasjes
· · Deponeer gaasjes en zuigcanule in bekkentje
· · Doe de handschoenen uit
· · Breng de cliënt in een voor hem of haar gewenste houding
· · Gooi de wegwerphandschoenen, uitzuigcanule en gaasjes weg
· · Maak de reservoir(s) van het uitzuigapparaat schoon en ruim deze op
· · Was de handen.
· · Noteer in dagrapport dat de behandeling is uitgevoerd
Complicaties
Beschadiging van de mond- en keelholte ten gevolge van onverwachte bewegingen van de cliënt.
Mag zelfstandig worden verricht door
Iedereen die zich hiertoe bekwaam acht en daarbij toestemming heeft van de eindverantwoordelijke leidinggevende
Dit is een protocol wat gehanteerd wordt bij het uitzuigen van patiënten.
Op de foto’s twee uitzuigapparaten. De in de koffer verpakte komt uit de ambulance en de andere wordt gebruikt in ondermeer verpleeghuizen, ziekenhuizen enz. Deze stamt uit de jaren zeventig.
